Sykkelvelodromen Vèl d`Hiv i Paris er vendepunktet i livet til Sara og Julia. Sara er ei 10 år gamal jente som i 1942 vert henta av det franske politiet. Saman med over 13 000 andre jødar må ho opphalde seg på denne idrettsarenaen i fleire døgn under umenneskelege forhold, for deretter å bli transportert til Auschwitz. Heile tida tenkjer ho på veslebroren ho låste inn i eit skjult skap heime i leilegheita, like før politiet kom, og at ho har lova å kome attende. Julia er ein 44 år gamal amerikansk journalist, gift med ein franskmann og skal dekke 60-årsmarkeringa av Vèl d`Hiv for eit amerikansk magasin. Samtidig pussar ho opp leilegheita til svigermora hennar, som viser seg å ha tilhøyrt ein jødisk familie som plutseleg forsvann i 1942.

Sakte, men sikkert vert desse to liva knytt saman i deira søken, Julia i sitt research for artikkelen sin og for å finne spor etter Sara, og Sara for å kunne innfri løfte sitt om å låse opp skapdøra og finne broren sin.

Det finnest framleis historier om holocaust som enno ikkje er fortald. «Saras nøkkel» er ei av dei. På ein nær og spennande måte klarer Tatiana de Rosnay å fortelje om ei nærast gløymd og mørk historie, om då det franske politiet, på eige initiativ, arresterte 4115 born og skilde dei frå mødrene sine med bøtter av kaldvatn, om då hussøkjande franskmenn overtok ledig husvære utan å stille spørsmål om kven og kvifor. Joda, Julia si historie overtar, saman med klisjeane. Likevel, eg klarar ikkje å leggje boka frå meg, sjølv om eg har lest ho ferdig.

Zakhor. Al Tichkah. – Husk. Gløym aldri.

Mi leseoppleving:

De er knape tidr
De er nsten ikk vokler ign i sprkt
De tk for my tid å les
o bre sg fr my på skrvmskn
Knsnantne har de o gåt utver
Fuglne leger halve eg
O tfor vndut mit voksr tret
i henhld tl de sste nedskjæringene
Ja d r knpe tidr

Bernat Estanyol flyktar saman med sin babyson Arnau til Barcelona. Han er ein leiglending i mellomalderen som prøver å gje sonen ei framtid. Arnau veks opp og knyt venskap og fiendskap med arva etter faren. Vil han nokon gong gje familien sin ei oppreisning?

Dei historiske rammene er korrekte, og i mens den nye katedralen Santa Maria de la Mar byggjast, får Arnau ein ven og «bror» for livet, Joan. Likskapen og forskjellane driv historia framover. Sviket kjem som forventa, men det tek litt for lenge å rette det opp att.

Det er visst «in» for tida å skrive inn si eiga historie inn i historia. Falcones flettar Arnau inn på ein truverdig måte, og det er spennande sidan eg ynskjer litt meir rettferd i det som visstnok ein gong skal ha skjedd. Einaste ulempa at eg blir utålmodig, og synest forfattaren dreg det litt for langt ut.

Mi leseoppleving:

Garance drar saman med systera Lola, broren Simon og hans kone Carine til eit slektsbryllaup på den franske landsbygda. Syskena stikk av frå Carine og slektningane, og vitjar veslebroren Vincent som jobbar som guide på eit slott. I løpet av ein dag gjenopplever dei barndomen saman, og lurer på kor i livet dei er.

Dette er ei lettlest og tynn bok. På vaskesetelen på baksida står det at dette er ein hyllest til syskenkjærleik, men det kan like godt vere ein hyllest til gamalt venskap med ein felles barndom.

Eg likar dialogane til Anna Gavalda. Dei er enkle, men ikkje føreseielege og kan ta ei morosam vending, slik som i «Saman er ein mindre aleine» og «Lykka er ein sjeldan fugl». Likevel kan ikkje denne boka måle seg med desse; den er lett å lese og lett å gløyme.

Mi leseoppleving:

I andre boka (av seks) om sitt liv, har forfattaren og boka fått eit ettermæle på grunn av alt som er sagt på førehand og i ettertid. Sjølve innhaldet er middelmåtig.

Hovudpersonen Karl Ove Knausgård bryt med kona og Noreg, flyttar Sverige, forelskar seg i Linda og blir far til tre born. Han lever i 2008, men vekslar om å fortelje innanfor tidsspennet frå 2002 til 2008. Han skriv om lengta og redsla etter å bli elska, kjenne tilhøyrsle og ha ansvar.

Denne dualismen gjer at eg kjenn meg att, men dei vala han gjer, skapar distanse. Han syt for mykje og utleverer sine næraste.

Kva er vitsen med alle kvardagsdetaljane? Kvifor skriv han om matsøpla, babygymnastikken, oppvasken og middagslaginga? Eg ventar på noko som aldri skjer. Vi kan godt diskutere etikk, sjanger og sanning, men for meg blir ikkje dette noko meir enn ei alt for lang historie om ein som, ifylgje seg sjølv, rekonstruerer si eiga historie.

Mi bokmelding av «Min kamp – 1» av Karl Ove Knausgård.

Mi leseoppleving:

Vi lesarar les historia på same tid som Poirot avdekker mysteriet – i presens perfektum – i fortid. Om ein klarer å halde tunga rett i munnen, og sile ut informasjonen på same tid som Poirot får den, kan ein finne ut kven som drap den eksentriske målaren Amyas Crale.

I denne boka overraskar ikkje krimdronninga med nokon store krumspring. Eit lite tips: Hold på den lille mistenkjelege kjensla heilt til siste slutt!

Mi leseoppleving:

• Totalt leste skjønnlitterære bøker: 29 – 0,56 bøker i veka
• Kvinnelege forfattarar: 9
• Mannlege forfattarar: 20
• Bøker av norske forfattarar: 13
• Forfattaren sin nasjonalitet: 9
• Bøker på nynorsk: 4
• Krimbøker: 6

Høgdepunkt:

• “Saman er ein mindre aleine” (2005) av Anna Gavalda
• “Little Bee” (2010) av Chris Cleave
• “Drømmehjerte” (2008) av Cecilia Samartin
• “Skumringstimen” (2008) av Johan Theorin
• “Veien” (2008) av Cormac McCarthy

Vonbrot:

• “Drapet på Harriet Krohn” (2004) av Karin Fossum
• “After dark” (2008) av Haruki Murakami
• “Min kamp 2″ (2009) av Karl Ove Knausgård
• “Vidunderbarn” (2009) av Roy Jacobsen
• “Innsirkling (2007) av Carl Frode Tiller

Korleis ser di liste ut?

Slik vert personane i «After dark» og vi som lesarar, kvervla inn i den japanske storbynatta. Murakami bruker verkemidlar frå film, vi kan fylgje kameralinsa som sveiper frå den ene scena til til den andre, samstundes med at ein nærast allvitande stemme forteljar kva vi ser.

Det byggjer seg opp til noko, eit driv eller eit plot, ein mørk person som fylgjer med på kvar ei rørsle Eri gjer i søvne og eit TV-apparat som skrur seg på og av. Kva var eigentleg grunnen til at Eri hamna i denne situasjonen? Har dette nokon meining for dei andre, spesielt Mari, i denne forteljinga? Men det vert ikkje til meir. Det er for mange lause trådar, kanskje som når ein vaknar opp frå ein djup svevn.

Mi leseoppleving:

Eg synest den fyrste delen av boka er best. Michael romantiserer nok sitt forhold til Hanna, ho kjem og forsvinn plutselig, men ho merkar han for livet. Del to inneheld seminar og rettsaker, og er prega av litt langtekkelege utredningar. Likevel set forfattaren fingeren på eit viktig spørsmål: korleis borna til tyskarane som levde under andre verdskrig, spesielt med tanke på holocaust, kunne hamle opp med denne vissa om foreldra i ettertid.

Eg venter fortsatt på at Hanna skal få ein sjanse til å forklare seg og seie kva ho tenkjer på. Med den fortida dei har saman, burde også Michael ha gjort noko aktivt, kanskje ha avslørt løyndomen hennar, før han resignerer.

Mi leseoppleving:

Reglane er:

1. Takk han eller ho du har fått prisen ifrå.
2. Kopier prismerket til bloggen din.
3. Fortel kva for tre forfattare du reknar som dine favorittar, og nemn ei yndlingsbok per forfattar.
4. Send prisen vidare til 5 mottakare som du føler fortener han.

Mine tre farvorittforfattare med yndlingsbøker er:

• Knut Hamsun og “Victoria”. Eg har alltid likt Hamsun, både som pensum og opplevingslesing. Det er vanskeleg å velje mellom “Pan” og “Victoria”, men sistnemnte er ei bok eg til støtt og stadig les om att.

• Stephen King og “The Stand”. King var den fyste romanforfattaren eg las på engelsk, og sida har eg prøvd å lese minst ein engelsk roman av han i året. “The Stand” viser verda som eit mikrokosmos etter ein dødeleg epidemi. Tett oppunder kjem “The Shining”.

• Anna Gavalda og “Saman er ein mindre aleine”. Franske Gavalda er oversett til ein nydeleg nynorsk, med interessante karakterar og spennande handling.

Eg nominerer og tagger desse fem bloggarane for å vere ei god inspirasjonskjelde til lesing og skriving:

• Astrids.net
• Av en annen verden
• En lys veranda
• Leselista mi
• Skolebibliotekaren